Custodes

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Φωτογραφία © Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Όπως οι περισσότεροι που τοποθετούν τον εαυτό τους στον αριστερό χώρο, τρέφω μια ενστικτώδη δυσπιστία απέναντι στην αστυνομία, όχι τόσο για τον επίσημο ρόλο της όσο για τον ανεπίσημο∙ σίγουρα ότι γεννήθηκα μεγάλωσα στην Ελλάδα της δικτατορίας και της μεταπολίτευσης συμβάλλει στη μεγέθυνση της δυσπιστίας αυτής καθώς για πολλά χρόνια ο ανεπίσημος ρόλος της αστυνομίας (και συχνά και ο επίσημος) ήταν βαθιά αντιδραστικός ως προς τη δυναμική της κοινωνίας. Οφείλω να παραδεχτώ ωστόσο, ότι η άποψή μου για το συγκεκριμένο θέμα άλλαξε άρδην ζώντας στην Ιαπωνία: αν και δεν έπαψα να πιστεύω ότι σε μια μελλοντική κοινωνία όπου η ατομική ευθύνη θα κυριαρχούσε, ο ρόλος της αστυνομίας θα συρρικνωνόταν σε σημείο –σχεδόν- ανυπαρξίας, ο τρόπος που λειτουργεί η αστυνομία στην Ιαπωνία είναι ό,τι κοντινότερο έχω δει σε αυτό που θα έλεγε κανείς «αποτελεσματική αστυνόμευση».

Μια από τις πολλές ιδιαιτερότητες της Ιαπωνίας που κάνουν την αστυνομία της αποτελεσματική είναι τα μικρά φυλάκια που ονομάζονται «κομπάν» (交番) –λέγεται ότι η ονομασία προέρχεται από ένα συνδυασμό των λέξεων «τατσιμπάν»/立番 δηλαδή «σκοπιά» και «κοτάι»/交替 δηλαδή «εναλλαγή» όμως κανείς δεν είναι απολύτως σίγουρος. Αντίθετα με τα αστυνομικά τμήματα που ξέρουμε στον υπόλοιπο κόσμο, τα κομπάν είναι μικρά γραφεία με προσωπικό 5-6 αστυφύλακες που εναλλάσσονται σε κυλιόμενες βάρδιες και με τουλάχιστον έναν «ΟΒ» («old boy» δηλαδή συνταξιούχο αστυφύλακα με προϋπηρεσία στην περιοχή που βρίσκεται το κομπάν και συχνά κάτοικό της) τα οποία συνήθως λειτουργούν σαν υπηρεσία άμεσης δράσης όταν συμβεί κάτι ή σαν σταθμός για τους αστυνομικούς που περιπολούν στην περιοχή γύρω τους. Και, ακόμα περισσότερο, σαν σημείο βοήθειας για όποιον, κάτοικο ή περαστικό, που αντιμετωπίζει κάποιο μικρό ή μεγάλο πρόβλημα.

Ένα ακόμα κληροδότημα του αυτοκράτορα Μέιτζι (ξεκίνησαν μόλις τέσσερα χρόνια μετά την παλινόρθωσή του, το 1874) τα κομπάν είναι από τα πιο περίοπτα  χαρακτηριστικά της ιαπωνικής κοινωνικής οργάνωσης. Κρατώντας μόνο την εντοπιότητα και την πανταχού παρουσία της, κατά τα λοιπά μάλλον αμφίβολης αποτελεσματικότητας, «αστυνομίας» της εποχής του Έντο, καταφέρνουν να δώσουν ακόμα και σε μια μητρόπολη του μεγέθους του Τόκιο την αίσθηση ότι αν χρειαστείς κάτι μπορείς να αποταθείς κάπου ανά πάσα στιγμή και χωρίς να χρειαστεί να περπατήσεις περισσότερα από 500 μέτρα. Και παρ’ όλες τις αμφιβολίες που έχουν εκφράσει πολλοί (κυρίως ξένοι) για την… ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών από το προσωπικό τους, λειτουργούν και αποτελούν οργανικό κομμάτι της ιαπωνικής κοινωνίας. Αν αυτό οφείλεται (και) στην υπευθυνότητα των Ιαπώνων –η οποία είναι, γενικά μιλώντας, πολύ ψηλότερη από αυτή άλλων των πολιτών άλλων κοινωνιών- είναι βεβαίως ένα ερώτημα όμως σε κάθε περίπτωση, αν μπόρεσαν να κερδίσουν τη συμπάθεια ακόμα και κάποιου με τα αντισώματα του γράφοντος, μάλλον κάτι κάνουν καλά!

ENGLISH

 

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΣΑΣ!ΣΠΙΤΙΚΕΣ ΙΑΠΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣΜπορείτε να το παραγγείλετε εδώ

Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έχει συνεργαστεί με πλειάδα εφημερίδων, περιοδικών (τόσο του γενικού όσο και του ειδικού τύπου) και εκδοτικών οίκων και με ειδίκευση στο Ίντερνετ, τις πολεμικές τέχνες και την Ιαπωνία όπου και ζει τα τελευταία χρόνια. Από το 2012 μέχρι το 2016 έγραφε την εβδομαδιαία στήλη στο GreeceJapan.com "Γράμματα από έναν αιωρούμενο κόσμο" και το 2020 κυκλοφόρησε το ομότιτλο βιβλίο του. Περισσότερα στη συνέντευξη που είχε δώσει στο GreeceJapan.com.
ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ
ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

Ροή άρθρων

spot_img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Και ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος

Από όλα τα έθιμα των Ιαπώνων για την πρωτοχρονιά –τα δίδυμα καγάμι-μότσι (鏡餅) με τα περίτεχνα στολίδια τους που περιμένουν υπομονετικά να φαγωθούν καθισμένα...

Οι πολεμιστές του κώδικα

Είμαι σίγουρος ότι αν οι σαμουράι προέρχονταν από μια άλλη χώρα, η φήμη τους δε θα ήταν ούτε το ένα δέκατο της σημερινής –οι...

Οι γυναίκες της τέχνης

Η Ιαπωνία εξακολουθεί να τις προβάλλει ως μια από τις χαρακτηριστικές της εικόνες, μαζί με το όρος Φούτζι, τα γρήγορα τρένα σίνκανσεν και τις...

Νερό και χρώμα

Όπως πέρσι και πρόπερσι, έτσι και αυτό το καλοκαίρι, τα περιοδικά που καταγράφουν (και καθοδηγούν) τις νέες μόδες στο Τόκιο αφιέρωσαν σελίδες επί σελίδων...

Ο ναός της γαλήνιας χώρας

Κάθε χώρα έχει κάποιο μέρος για να τιμά τους ανθρώπους που για να την υπερασπιστούν έκαναν την ύστατη θυσία που μπορεί να κάνει κανείς∙...

Μαύρο και άσπρο

Η μινιμαλιστική αισθητική της εμφάνισής του –λευκά και μαύρα λεία πούλια σε σχήμα φακού επάνω σε ένα απλό πλέγμα από οριζόντιες και κάθετες ευθείες-...

Πάνω και κάτω

Τους όρους «σεμπάι» (先輩) και «κοχάι» (後輩) τους άκουσα για πρώτη φορά στο περιβάλλον των πολεμικών τεχνών και εκτός Ιαπωνίας –όπως συμβαίνει με τα...

Οι λόφοι δεν είναι ζωντανοί

Όσοι ξέρουν κάπως από Τόκιο και έχουν αντιληφθεί τις προτιμήσεις μου για τους ανατολικούς δήμους, το παλιό «σιταμάτσι», μάλλον δε θα εκπλαγούν ακούγοντας την...

Το άλλο λουλούδι της άνοιξης

Υπάρχει άραγε κανείς που δεν ξέρει τις ανθισμένες κερασιές; Είναι ένα από τα πιο πολυδιαφημισμένα στοιχεία του ιαπωνικού πολιτισμού, τόσο από τους Ιάπωνες όσο...

Τέταρτος τοίχος

Η πρώτη φορά που είδα τον Τανάκα-σαν, πέμπτης γενιάς τεχνίτη σουντάρε (簾/すだれ) ήταν στο μουσείο λαϊκών τεχνών στην Ασακούσα –το μουσείο παραχωρεί την κεντρική...

Το πρόβλημα με το σούσι

Δεν είναι η γεύση. Αν τα κομμάτια του ψαριού έχουν διαλεχτεί σωστά –και αν ο ιταμάε (板前), ο μάγειρας, ξέρει τη δουλειά του, θα...

H λαμπερή, σκοτεινή πλευρά του Σιντζούκου

Το πρώτο μου ταξίδι στην Ιαπωνία ήταν σχεδιασμένο να διαρκέσει περίπου ένα μήνα∙ όπως ήταν αναμενόμενο, διήρκεσε και τους τρεις που μου επέτρεπε η...